Konrad Brandel (1838-1920)

Wstecz

Trzeci tytuł w serii „Fotografowie Warszawy”

Konrad Brandel  1838–1920 to trzeci tytuł w serii wydawniczej Domu Spotkań z Historią i Muzeum Narodowego w Warszawie prezentującej Warszawę XIX wieku na zdjęciach mistrzów obiektywu. W poprzednich tomach można obejrzeć zdjęcia pierwszego wybitnego zawodowego fotografa Karola Beyera oraz równie cenionego mistrza fotografii Maksymiliana Fajansa. Bohater kolejnego tomu w niczym nie ustępuje swoim znakomitym poprzednikom.  Już w pierwszych latach działalności Konrad Brandel stał się jedną z najlepiej rozpoznawalnych osobowości polskiej zawodowej fotografii, gdyż potrafił w atrakcyjny sposób wykorzystać możliwości tej sztuki – mówi Danuta Jackiewicz.

Innowator i pionier fotografii

Konrad Brandel to wyjątkowa, wszechstronnie utalentowana postać; był nie tylko jednym z najwybitniejszych fotografów dokumentalistów, ale również wizjonerem wyprzedzającym swój czas, wynalazcą oraz ojcem naszego fotoreportażu. Był twórcą i konstruktorem reporterskiego aparatu dla amatorów do robienia zdjęć z ręki. Mamy wszelkie podstawy, aby uważać Brandla nie tylko za naszego prekursora fotografii lotniczej, lecz także autora najstarszej na świecie fotografii wykonanej z frunącego balonu. Nasz fotograf okazał się również pionierem w zakresie rozwijania propagandy wizualnej w rodzinnym mieście, tworząc sieć kiosków handlowo-reklamowych. Wprowadził hasło reklamowe: „Pierwsza dostępna dla wszystkich Fotografja” – dodaje Autorka.

Zakład przy Nowym Świecie

Praktykę zawodową odbył u Karola Beyera, a w 1865 roku do spółki z przyjacielem  Marcinem Olszyńskim oraz bratem Władysławem otworzył zakład fotograficzny. W atelier przy Nowym Świecie wydawał pierwsze w Europie fotograficzne kalendarze ścienne na lata 1866-1869. Priorytetem w jego pracy zawodowej było zawsze rodzinne miasto i jego mieszkańcy.

Początkowo zakład fotograficzny Brandla specjalizował się w portretach wykonywanych w atelier, z których artysta często układał pamiątkowe kompozycje, odnoszące się do aktualnych wydarzeń w stolicy. Chętnie  dokumentował zmiany w architekturze Warszawy, a z czasem coraz większą wagę przywiązywał do scen rodzajowych, odchodząc od fotografii statycznej. Dzięki wynalazkowi fotorewolweru, awangardowego osiągnięcia tamtych  czasów, otrzymywał pierwsze ostre, niepozowane zdjęcia mieszkańców miasta. Mały aparat z szybką migawką, trzymany w dłoniach na wysokości oka, pozwalał fotografować przechodniów w codziennych sytuacjach i w ruchu, co uczyniło z Brandla pioniera fotoreportażu. Fotorewolwer  zrobił  prawdziwą karierę nie tylko wśród polskich artystów, ale był nagradzany w całej Europie.

Brandel był także prekursorem polskiej fotografii medycznej. Za zdjęcia prezentujące przypadki chorobowe oraz anomalie medyczne otrzymał liczne nagrody na świecie oraz tytuł Fotografa Cesarskiego Uniwersystetu Warszawskiego.

Fotograf Warszawy

Prezentowane w albumie fotografie przedstawiają Warszawę,  w tym słynną panoramę, którą Brandel  wykonał, stojąc na platformie rusztowania umieszczonej ponad Zamkiem Królewskim oraz pierwsze zdjęcia zrobione w czasie lotu balonem. Na tle Karola Beyera czy Maksymiliana Fajansa, Konrada Brandla wyróżnia między innymi to, że fotografował nie tylko reprezentacyjne
i znane miejsca w Warszawie, ale także targowiska na Muranowie, Starym Miescie, Pradze czy zabawy ludowe na Woli. Zdjęcia ruchliwych ulic, zabaw dzieci w parkach, tętniących życiem targów pozwalają na drobiazgowe studiowanie życia codziennego w mieście.

Konrad Brandel 1838–1920
Danuta Jackiewicz
Album w serii wydawniczej Domu Spotkań z Historią i Muzeum Narodowego w Warszawie „Fotografowie Warszawy” pod redakcją Katarzyny Madoń-Mitzner

Fotografie pochodzą ze zbiorów Muzeum Narodowego w Warszawie, Muzeum Warszawy, Biblioteki Publicznej m.st. Warszawy, Biblioteki Narodowej, Muzeum Literatury im. Adama Mickiewicza.

Kup książkę w księgarni internetowej DSH

Obejrzyj relację ze spotkania promocyjnego w Muzeum Narodowym: