Oś Saska | Jerzy S. Majewski
Wybierzmy się na spacer szlakiem historycznej Osi Saskiej w ramach cyklu „Warszawskie rozmaitości”. Oś biegnie od Krakowskiego Przedmieścia przez Ogród Saski aż do placu Żelaznej Bramy. Naszym przewodnikiem będzie varsavianista Jerzy S. Majewski.
Oś Saska wybiega na zachód od Placu Piłsudskiego i dawnego Pałacu Saskiego. Przecinając „wachlarz” Ogrodu Saskiego kieruje się w kierunku Woli. Wraz z Ogrodem Saskim jest częścią największego założenia urbanistycznego z czasów króla Augusta II. W naszej opowieści cofniemy się do epoki baroku zaglądając nie tylko do pałacu królewskiego, którego wiele rysunków zachowało się do dziś w zbiorach drezdeńskich, ale też do innych rezydencji magnackich. Do pałacu marszałka Wielkiego Koronnego Franciszka Bielińskiego, czy do Pałacu Błękitnego wzniesionego przez Augusta II w prezencie gwiazdkowym dla odkrytej przez niego córki. Wreszcie do pałacu Lubomirskich, który został przekręcony o 45 stopni w 1970 r. Każda z tych budowli łączy się z fascynującą historią jego mieszkańców. Nasza opowieść to też historia Warszawy wielu kultur. Opowiemy o Placu Żelaznej Bramy, który wraz z Halami Mirowskimi, jatkami przy Krochmalnej i Placem Mirowskim nazywany był przed 1939 r. brzuchem Warszawy. To też w dużym stopniu spacer w wyobraźni. Trzeba się w nią uzbroić by na pustej, pozbawionej domów i ludzi ulicy Chłodnej ujrzeć ogromny ruch jaki tu niegdyś panował, tramwaje, dziesiątki sklepów, kina, tłumy ludzi, wreszcie na samym końcu, już za nieistniejącymi dziś rogatkami wolskimi zaułek największego warszawskiego targowiska jakim był Kercelak.
