Instytucja kultury m.st. Warszawy

ul. Karowa 20, 00-324 Warszawa

+48 22 255 05 00 | dsh@dsh.waw.pl

Wystawy

  • galeria dsh

Wystawy

Marzenia o lataniu. Warszawskie opowieści lotnicze

15.07.2017 - 31.10.2017

Marzenia o lataniu. Warszawskie opowieści lotnicze

15.07.2017 - 31.10.2017

Zakończenie rajdu lotniczego kobiet dookoła Polski. Obok samolotu PZL-5 stoją m.in.: obserwatorka Maria Wardasówna, pilotka Wanda Olszewska, organizator rajdu lotniczego podpułkownik pilot Stanisław Jasiński, pilotka Danuta Sikorzanka, obserwatorka Maria Lierówna, kapitan pilot Piotr Dudziński. Katowice, 1931; fot. NAC

Warszawa też miała swojego smoka. A dokładnie model latającego smoka skonstruowany przez Tytusa Liwiusza Burratiniego, który przeleciał nad miastem w 1648 roku. Była to jedna z pierwszych prób lotniczych, które odbyły się w Warszawie na zlecenie króla Władysława IV i jego żony. Lotnicza historia stolicy zaczyna się spektakularnie. Jednak marzenie o lataniu spełniło się wraz z pierwszymi lotami balonowymi w XVIII wieku, a później dzięki rozwojowi techniki i nauki pod koniec XIX wieku.

Wystawa Domu Spotkań z Historią i Aeroklubu Warszawskiego „Marzenia o lataniu. Warszawskie opowieści lotnicze” przypomina zapomnianą historię lotnictwa i jej legendy – pionierów awiacji, inżynierów, konstruktorów, niezwykłe osobowości oraz ich życiorysy godne niejednego filmu. Jest to efekt zebrania i uporządkowania rozproszonych materiałów fotograficznych, filmowych i eksponatów oraz wiedzy o rozwoju przedwojennego i powojennego lotnictwa – tego, co zachowało się dzięki wysiłkowi różnych osób i instytucji. Ekspozycję tworzą niepokazywane dotąd szerokiej publiczności zbiory Aeroklubu Warszawskiego, prywatne kolekcje Krzysztofa Kowalczuka, Marka Masalskiego, dr. inż. Andrzeja Glassa, Pawła Ruchały i zbiory rodzinne – Witolda Rychtera, Antoniego Kocjana, Stefanii Wojtulanis częściowo zachowane w zbiorach Muzeum Lotnictwa w Krakowie oraz zdjęcia ze zbiorów NAC, PAP, Forum i Ośrodka KARTA.

90-lecie Aeroklubu to niepowtarzalna okazja, aby przypomnieć niezwykłe historie lotnicze i ponownie przyjrzeć się przemianom w myśleniu o przestrzeni miejskiej, przeobrażeniom społecznym, architektonicznym, jakie przyniósł rozwój lotnictwa w Warszawie. Być może przypomnimy sobie też własne marzenie o lataniu, które wielu z nas wciąż w sobie nosi. Badania naukowe mówią, że każdy człowiek choć raz w życiu śni o lataniu. Taki sen emanujący pragnieniem ludzkiej wolności wykracza poza naturalne doświadczenie człowieka. Wyraża prawdopodobnie jedno z największych jego marzeń, ale być może też jego potencjał – realną możliwość lotu – mówi Hanna Radziejowska, kuratorka wystawy.

Plenerową część ekspozycji stanowi kilkadziesiąt opowieści lotniczych, których wspólnym mianownikiem jest Warszawa. Miasto pionierów polskiego lotnictwa, odważnych prób, inżynieryjnych rozwiązań, przemian architektonicznych i społecznych. Kobiety na równi z mężczyznami biły rekordy lotnicze i pracowały przy konstrukcji samolotów. Wraz z rozwojem lotnictwa i przemysłu lotniczego, powstawaniem szkół, warsztatów i lotnisk, zmieniał się krajobraz Warszawy. Po lotniskach na Polu Mokotowskim czy Gocławiu zostały tylko ślady w przestrzeni miejskiej, ale też zdjęcia i opowieści, które zostaną zaprezentowane na wystawie. Kto pamięta, że Pomnik Lotnika, dłuta Edwarda Wittiga, został odsłonięty w 1932 roku na Placu Unii Lubelskiej, czyli ówczesnej „bramie” do portu lotniczego na Polach Mokotowskich?

Czesław Tański, Stefan Kozłowski czy Czesław Zbierański i Stanisław Cywiński w tym samym czasie, co słynni konstruktorzy na świecie, budowali lotnie i samoloty. Zwycięstwo Żwirki i Wigury w turnieju Challenge w 1932 roku dziś niewiele mówi warszawiakom, a przecież ich tryumf, a potem tragiczna śmierć zgromadziły na ulicach miasta trzysta tysięcy osób. Było to jedno z największych zgromadzeń (obok pogrzebu Józefa Piłsudskiego) w przedwojennej Warszawie. Z kolei Wanda Modlibowska, wybitna instruktorka lotnicza i szybowniczka, pobiła w 1937 roku światowy rekord długości lotu szybowcem (wśród kobiet i mężczyzn), lecąc 24 godziny 14 minut w Bezmiechowej. Podczas Powstania Warszawskiego prowadziła sekretariat Delegata Rządu na Kraj jako żołnierz AK, za co była prześladowana po wojnie przez władze komunistyczne i skutecznie skazana na wieloletnie zapomnienie. Warto wspomnieć o jednym z konstruktorów szybowców, Antonim Kocjanie, który rozpracował tajemnicę broni V1 i V2, dzięki czemu generał Eisenhower mógł otworzyć fronty w Europie i doprowadzić do zwycięstwa Aliantów. Wielu spośród polskich lotników walczyło w czasie wojny w Armii Krajowej i polskich dywizjonach RAF, m.in. w Bitwie o Anglię.

Organizatorzy: Dom Spotkań z Historią i Aeroklub Warszawski
Kurator: Hanna Radziejowska

Wystawie towarzyszyć będą przez cały czas trwania ekspozycji pokazy filmów fabularnych, dokumentalnych i animacji („Odlotowe kino plenerowe”), koncerty, warsztaty modelarskie i edukacyjne dla dzieci oraz spotkania z pasjonatami latania i miłośnikami historii lotnictwa. Wystawa i towarzyszący jej program organizowane są z okazji 90-lecia Aeroklubu Warszawskiego i 100-lecia odzyskania przez Polskę niepodległości.

Partner wystawy: Warexpo


[[ raporttext ]]