Wystawy

  • galeria dsh

Wystawy

Wiosna, lato, WOJNA... Warszawa 1939

27.09.2019 - 31.01.2020

Wiosna, lato, WOJNA... Warszawa 1939

27.09.2019 - 31.01.2020

  • galeria dsh
galeria dsh  

Czy można było wyobrazić sobie, czym dla Warszawy i jej mieszkańców będzie wojna? Jak bardzo zmieni oblicze miasta? Czy można było się na nią przygotować? Dom Spotkań z Historią zaprasza na wystawę w związku z 80. rocznicą wybuchu II wojny światowej. Tematem ekspozycji jest jeden rok z życia stolicy. Rok, w którym nagle zmieniło się wszystko. Nieodwołalnie skończył się świat II RP.

Warszawianki stojące nieopodal zniszczonej kamienicy przy ul. Radzymińskiej 52, widzianej od strony ul. Łomżyńskiej. Fot. Julien Bryan, United States Holocaust Memorial Museum.

Warszawianki stojące nieopodal zniszczonej kamienicy przy ul. Radzymińskiej 52, widzianej od strony ul. Łomżyńskiej. Fot. Julien Bryan, United States Holocaust Memorial Museum.

Latem 1939 o wojnie mówiono wszędzie, organizowano próbne alarmy przeciwgazowe, wykupywano żywność, kopano okopy, ale jednocześnie plażowano nad Wisłą, bawiono się na festynach i paradach, podziwiano nowy Tor Wyścigów Konnych, planowano budowę metra, przygotowywano się na nowy rok szkolny. Trudno było uwierzyć, że wojna naprawdę wybuchnie i nie będzie to sprawa kilku dni czy tygodni, ale lat.

Na opowieść o ostatnim lecie przed wojną i o jej pierwszych miesiącach w Warszawie, o ogromie zniszczeń, życiu w ruinach i zagrożeniu, składa się około stu zdjęć z kilku zbiorów reprezentujących różne sposoby fotografowania i odmienne perspektywy: oficjalną, prywatną oraz propagandową. Fotografie opatrzono varsavianistycznymi opisami (pozwalającymi na identyfikację budynków i miejsc), a także uzupełniono fragmentami dzienników i pamiętników, kalendarium wydarzeń oraz unikalnymi amatorskimi filmami archiwalnymi z pierwszych miesięcy okupacji w Warszawie. Na wystawie zobaczymy obrazy miasta uchwycone przez fotoreporterów „Ilustrowanego Kuriera Codziennego”, amerykańskiego korespondenta Juliana Bryana, żołnierza Armii Krajowej Sylwestra „Krisa” Brauna, który udokumentował okupację i powstanie warszawskie, ale też Wilhelma Haase Lampego – niemieckiego socjaldemokraty, dziennikarza i jednego z dyrektorów koncernu Dragerwerk, którego zdjęcia znalazły się na niemieckich kartkach pocztowych.

Ekspozycja składa się z czterech części. Pierwszą poświęcono życiu codziennemu warszawiaków przed wybuchem wojny. Na zdjęciach widać atmosferę „ostatniego” lata i niepokojący rytm tych dni. Przyglądamy się życiu miasta do ostatniej chwili przed niemieckim atakiem. Druga część to głośne fotografie Juliena Bryana z oblężenia Warszawy – zniszczone przez bombardowania i ostrzał domy i ulice, ale przede wszystkim portrety warszawiaków, poruszające obrazy cierpienia ludności cywilnej. Następna część to fotografie pokazujące Warszawę zrujnowaną, po kapitulacji. Obrazy zniszczonej stolicy kojarzone są na ogół z okresem po powstaniu, tymczasem wiele z tych zniszczeń dokonanych zostało na samym początku wojny. W czasie oblężenia na skutek bombardowań i walk obronnych zburzono ok. 10% zabudowy miasta, w tym ścisłe centrum.



Ostatnia odsłona to Niemcy w Warszawie – żołnierze Wermachtu fotografujący się na tle ruin podbitego miasta, ale także odradzające się życie już w warunkach okupacji. Wystawę kończy seria zdjęć z grudnia 1939, na których niemiecki dziennikarz uwiecznił ulice i mieszkańców dzielnicy północnej przed utworzeniem tam getta.

Zderzenie zdjęć pokazujących miasto na chwilę przed wybuchem wojny oraz w pierwszych miesiącach jej trwania, kiedy nastąpił pierwszy akt zniszczenia Warszawy, pozwala uświadomić sobie całościową skalę tych zniszczeń i ogrom wysiłku, który włożono w walkę o przetrwanie, a potem w odbudowę stolicy. Miasto zostało skazane na śmierć, dziś żyje, dynamicznie się rozwija, zmienia i fascynuje swoją burzliwą przeszłością.

Wystawa powstała w ramach 80. rocznicy wybuchu II wojny światowej obchodzonych pod hasłem „Warszawa. Niech trwa”.

Kuratorzy: Monika Kapa-Cichocka, Katarzyna Madoń-Mitzner, Ryszard Mączewski
Projekt wystawy: Katarzyna Brzostowska
Partnerzy: Fundacja „Warszawa1939.pl”, Narodowe Archiwum Cyfrowe, Archiwum Państwowe w Warszawie
Patroni medialni: Polskie Radio, Gazeta Wyborcza, Warszawa. Wyborcza.pl, Co Jest Grane24