W drugiej połowie lat 70. Komitet Obrony Robotników (KOR) wyznaczał ścieżki wiodące do obalenia systemu komunistycznego w Polsce. Pół wieku później chcemy podkreślić uniwersalny wymiar wartości takich jak wolność, solidaryzm i nonkonformizm – esencji KOR-owskiego aktywizmu.
W programie obchodów znalazły się m.in. wystawy plenerowe „Niepokorne 1976–1989” (1–21.06.2026) oraz „KOR – samoobrona społeczna” (23.09–14.10.2026), spacery miejskie szlakiem miejsc związanych z robotniczymi protestami z czerwca 1976 oraz działalnością KOR-u i opozycji demokratycznej, spotkania z byłymi opozycjonistami i opozycjonistkami, a także projekcje filmów z udziałem twórców, świadków i ekspertów. Program uzupełnia cykl „Dudek o KOR-ze” – opowieść prof. Antoniego Dudka o genezie powstania i działalności Komitetu Obrony Robotników prezentowana w mediach społecznościowych DSH i Kulturalnej Warszawy.
W ramach tegorocznych obchodów DSH – instytucja, która konsekwentnie dokumentuje i upowszechnia antytotalitarny opór w PRL – zaprezentuje świadectwa źródłowe zgromadzone w Archiwum Historii Mówionej, w tym materiały powstałe w ramach projektu „Warszawska opozycja w PRL”.
Program DSH realizowany jest w ramach obchodów 50. rocznicy powstania KOR-u, zainicjowanych przez Miasto Stołeczne Warszawa. Koordynatorem merytorycznym projektu jest Piotr Jakubowski, zastępca dyrektorki DSH. Partnerem merytorycznym jest Ośrodek KARTA.
Obchody objęte Honorowym Patronatem Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy.
PROGRAM WYDARZEŃ
KONCERT „SIŁA W JEDNOŚCI”
23.02.2026, godz. 19.00
scenariusz i reżyseria: Agnieszka Uścińska
muzyka: Karim Martusewicz
występują: Mariusz Bonaszewski, Mikołaj Bukrewicz, Anna Cieślak, Eskaubei, Gaba Kulka, Rafał Mohr, Modest Ruciński, Wojciech Waglewski, Sylwia Wiśniewska oraz Karimski Orchestra.
miejsce: Teatr Dramatyczny im. Gustawa Holoubka, PKiN, pl. Defilad 1, Warszawa
bilety: teatrdramatyczny.pl
WYSTAWY
NIEPOKORNE
wystawa plenerowa
Druga odsłona wystawy poświęconej roli kobiet w opozycji demokratycznej w czasach PRL. Na wystawie zobaczymy fotografie, dokumenty oraz portrety wybranych działaczek zaangażowanych w opozycję.
miejsce: ul. Krakowskie Przedmieście, róg ul. Karowej.
KOR – SAMOOBRONA SPOŁECZNA
23.09-14.10.2026
wystawa plenerowa
kurator: Zbigniew Gluza
współautorstwo: Ośrodek Karta
Druga odsłona wystawy poświęconej protestom robotniczym z czerwca 1976 roku oraz działalności KOR-u od momentu jego powstania we wrześniu 1976 do rozwiązania podczas I Zjazdu NSZZ „Solidarność” we wrześniu 1981. Bogato ilustrowane archiwalnymi zdjęciami wystawa oraz towarzysząca jej broszura zawierają m.in. głosy uczestników i świadków wydarzeń, kalendarium, a także biogramy członkiń i członków KOR oraz KSS KOR. Wystawa zostanie otwarta 23 września, w 50. rocznicę powołania KOR -u i ogłoszenia „Apelu do społeczeństwa i władz PRL”, inicjującego działalność organizacji.
miejsce: ul. Krakowskie Przedmieście – róg ul. Karowej.
SPACERY I SPOTKANIA
lipiec–wrzesień 2026
Spotkania z byłymi opozycjonistami i opozycjonistkami oraz projekcje m.in. filmów: „KOR”, „NiepoKORni”, „KOR – fenomen” z udziałem twórców, świadków wydarzeń oraz ekspertów. Spacery po Warszawie, poświęcone miejscom związanym z robotniczymi protestami z czerwca 1976 (Ursus), działalnością KOR-u oraz opozycji demokratycznej.
CYKL MULTIMEDIALNY
„DUDEK O KOR-ze”
marzec–grudzień 2026
Opowieść prof. Antoniego Dudka o genezie powstania i działalności Komitetu Obrony Robotników, a także wpływie jednego z najważniejszych ruchów społecznych na powstanie opozycji demokratycznej lat 70. i 80. w PRL. Cykl multimedialny w reż. Macieja Jaźwieckiego opatrzony m.in. fragmentami relacji świadków z Archiwum Historii Mówionej DSH/KARTY, emitowany jest w każdy trzeci poniedziałek miesiąca od marca do grudnia 2026 na platformach społecznościowych DSH.
Antoni Kazimierz Dudek – polski historyk, politolog i publicysta, profesor nauk humanistycznych. Absolwent Instytutu Nauk Politycznych i Stosunków Międzynarodowych Uniwersytetu Jagiellońskiego (1990), w latach 2011-2014 kierownik Katedry Współczesnej Polityki Polskiej UJ. W 2014 został profesorem zwyczajnym w Instytucie Politologii Uniwersytetu Kardynała Stefana Wyszyńskiego. W latach 2018–2019 kierownik Katedry Instytucji i Zachowań Politycznych, potem pracownik Instytutu Nauk Historycznych UKSW. Członek Rady Instytutu Pamięci Narodowej (2010–2016). Zajmuje się najnowszą historią polityczną Polski oraz jej współczesnym systemem politycznym. Autor i współautor kilkunastu książek oraz kilkuset artykułów poświęconych przede wszystkim historii najnowszej. Współpracował z dwumiesięcznikiem „Arcana”, publikował m.in. w tygodniku „Wprost”, „Rzeczpospolitej” i „Dzienniku”. Prowadzi cykliczne audycje historyczne w Programie II Polskiego Radia, program publicystyczny „Kulisy III RP” (2007 – 2009) i program o książkach „Ex Libris” w TVP Historia (z Wiktorem Świetlikiem), program „Podwójny kontekst” na YouTube (z Łukaszem Warzechą). W 2022 w serwisie tym zaczął prowadzić autorski kanał „Dudek o Historii”. W 2023 na kanale „Super Expressu” uruchomił program „Dudek o Polityce”. Od 2017 roku w jury Nagrody Historycznej im. Kazimierza Moczarskiego. Odznaczony Srebrnym Medalem „Zasłużony Kulturze Gloria Artis” (2005) oraz Złotym Krzyżem Zasługi (2007).
Jak czytamy w publikacji „KOR. Samoobrona społeczna” (Warszawa 2016, © DSH, © Ośrodek KARTA):
Komitet Obrony Robotników wykazał w latach 1976–81 wprost niemożliwą wcześniej do wyobrażenia zbiorową skuteczność. Rozrastający się od niedużej grupy społecznej, traktujący podmiotowo człowieka, a wobec sił systemu komunistycznego deklarujący rezygnację z metod przemocy, potrafił nazwać, ustanowić sobą i upowszechnić – wolność. Odniósł największy sukces opozycyjny w krajach bloku sowieckiego.
Czerwiec ’76. Na wiadomość o drastycznej podwyżce cen żywności na ulice wychodzą robotnicy Radomia, Ursusa i Płocka. Odpowiedź władzy jest ostra: aresztowanych zostaje blisko 2,5 tysiąca osób, większość jest katowana w więzieniach i aresztach, setki skazuje się i zwalnia z pracy. Podwyżka zostaje odwołana.
23 września 1976 powstaje Komitet Obrony Robotników – pierwsza jawna organizacja opozycyjna, mająca na celu niesienie pomocy materialnej i prawnej ofiarom represji.
