„Komitet Obrony Robotników. Siła w jedności”

Wystawa opowiada o jednym z najważniejszych doświadczeń polskiej opozycji demokratycznej – od buntu robotników Radomia, Ursusa i Płocka w czerwcu 1976 roku, przez powstanie KOR-u we wrześniu tego samego roku, aż po rozwiązanie Komitetu podczas I Zjazdu NSZZ „Solidarność” we wrześniu 1981 roku.

To historia tworzenia się społeczeństwa obywatelskiego: organizowania pomocy dla represjonowanych, przełamywania państwowego monopolu informacyjnego, niezależnego druku i edukacji, działalności Biura Interwencyjnego, współpracy z Wolnymi Związkami Zawodowymi i opozycją w innych krajach bloku sowieckiego. To także historia ludzi, którzy poprzez codzienną, oddolną działalność przygotowywali przestrzeń dla masowego ruchu społecznego, jakim stała się „Solidarność”.

19 plansz wystawy prowadzi przez kolejne etapy tej historii:

01 | Czerwiec’76. Bunt robotników
Radom, Ursus i Płock. Protest przeciwko podwyżkom cen, brutalne represje i pomoc udzielana osobom dotkniętym represjami.

02 | Powołanie KOR-u
23 września 1976 roku powstaje Komitet Obrony Robotników – pierwsza jawna organizacja opozycyjna, której celem jest pomoc materialna i prawna represjonowanym.

03 | Między KOR-em a Kościołem
Kontakty opozycjonistów z Kościołem i spotkanie z kardynałem Karolem Wojtyłą.

04 | Centrum informacji
Mieszkanie Jacka Kuronia staje się centrum zbierania i przekazywania informacji o represjach. Dane trafiają m.in. do Radia Wolna Europa i BBC.

05 | Śmierć Pyjasa i studenci
Śmierć Stanisława Pyjasa w maju 1977 roku wywołuje protesty studentów i prowadzi do powstania Studenckiego Komitetu Solidarności.

06 | KSS: wspólna samoobrona
Aresztowania członków KOR-u, głodówka w kościele św. Marcina i przekształcenie Komitetu w Komitet Samoobrony Społecznej „KOR”.

07 | Wolne słowo
„Komunikat”, „Biuletyn Informacyjny”, „Robotnik” i „Zapis” – niezależne wydawnictwa przełamujące państwowy monopol informacyjny.

08 | Biuro Interwencyjne
Zofia i Zbigniew Romaszewscy oraz współpracownicy dokumentują przypadki łamania praw człowieka i organizują pomoc dla potrzebujących.

09 | NOWa poza cenzurą
Powstaje Niezależna Oficyna Wydawnicza – pierwsze wydawnictwo publikujące w kraju poza państwową cenzurą.

10 | Lotna wiedza
„Uniwersytet latający” i Towarzystwo Kursów Naukowych tworzą przestrzeń niezależnej edukacji i wymiany myśli.

11 | Wolne Związki Zawodowe
W Katowicach i Trójmieście powstają pierwsze w bloku sowieckim wolne związki zawodowe. W działalność WZZ Wybrzeże angażuje się m.in. Bogdan Borusewicz.

12 | Przekroczenie granic
KOR nawiązuje kontakty z opozycjonistami z Czechosłowacji i ZSRR, m.in. z sygnatariuszami Karty 77 i Andriejem Sacharowem.

13 | Metoda: ruch społeczny
Prywatne mieszkania i miejsca spotkań stają się przestrzenią dyskusji oraz kształtowania idei oddolnego działania społecznego.

14 | KOR a pielgrzymka papieża
Pierwsza pielgrzymka Jana Pawła II do Polski w 1979 roku pokazuje siłę społecznej mobilizacji i zdolność ludzi do organizowania się poza strukturami państwa.

15 | Spełnienie: „Solidarność”
Strajki lata 1980 roku, porozumienia ze strajkującymi i powstanie „Solidarności”. Działania KSS „KOR” pomagają w przekazywaniu informacji o protestach.

16 | Rozwiązanie KOR-u
We wrześniu 1981 roku, podczas I Zjazdu „Solidarności”, KSS „KOR” zostaje rozwiązany. Jego członkowie uznają „Solidarność” za naturalnego sukcesora swojej działalności.

17 | Korowcy bez Komitetu
Stan wojenny, internowania, represje, więzienia i emigracja. Dawni członkowie KOR-u pozostają celem władz.

18 | Puenta dziesięciolecia
19 września 1986 roku dawni członkowie i współpracownicy KOR-u spotykają się w domu Jacka Kuronia, by uczcić dziesiątą rocznicę powstania Komitetu.

19 | Członkowie KOR i KSS „KOR”
Notki biograficzne oraz sylwetki działaczy i współpracowników Komitetu Obrony Robotników.

Wystawa jest bogato ilustrowana archiwalnymi fotografiami i dokumentami. Zawiera m.in. głosy uczestników i świadków wydarzeń, kalendarium oraz biogramy członkiń i członków KOR i KSS KOR.