Odcinek 5: „Biuro Interwencyjne”

Po śmierci Stanisława Pyjasa w 1977 roku Komitet Obrony Robotników powołał Biuro Interwencyjne – prof. Antoni Dudek opowiada o jego działalności.

Biuro, kierowane przez Zofię i Zbigniewa Romaszewskich, dokumentowało i nagłaśniało przypadki łamania praw obywatelskich przez władze PRL oraz udzielało pomocy prawnej osobom represjonowanym. W odcinku dowiemy się także o Uniwersytecie Latającym, powołanym z inicjatywy Andrzeja Celińskiego – współpracownika, a później członka KOR. W jego ramach wybitni naukowcy prowadzili w prywatnych mieszkaniach niezależne wykłady na tematy objęte cenzurą. KOR inspirował również mieszkańców wsi do tworzenia komitetów samoobrony chłopskiej oraz wspierał ich działalność poprzez wydawanie niezależnego pisma „Placówka”.

Produkcja: Summer Story Agency
Fotografie archiwalne:
  1. IPN | Pogrzeb Stanisława Pyjasa, 1977
  2. Archiwum rodzinne | Zofia Romaszewska w drzwiach mieszkania przy ul. Kopińskiej, lipiec 1983.
  3. Archiwum rodzinne | Zbigniew i Zofia Romaszewscy. Zbigniew właśnie wyszedł z więzienia, sierpień 1984.
  4. Fot. Tomasz Michalak / FOTONOVA | Jacek Kuroń w swoim mieszkaniu, Warszawa, luty 1985.
  5. Fot. Maciej Osiecki / FORUM | Komisariat Milicji Obywatelskiej przy ul. Cyryla i Metodego na Pradze, Warszawa, 1977.
  6. Fot. Grażyna Rutowska / NAC | Stoisko pocztowe Urzędu Pocztowo-Telegraficznego w Warszawie, 1980.
  7. Fot. Leszek Łożyński / REPORTER | Akcja „Spekulant”, Gdańsk, 1983.
  8. Fot. Joseph P. Czarnecki / East News | Strajk okupacyjny w Wyższej Oficerskiej Szkole Pożarniczej (WOSP). Na zdjęciu: funkcjonariusze Milicji Obywatelskiej wysiadający z samochodu Nysa, Warszawa, 1 grudnia 1981.
  9. Materiały SB / IPN | Fragment filmu „Radio Wolna Europa – Taśmy bezpieki”, IPNtvPL, YouTube, 2019, odc. 61.
  10. Materiały SB / IPN | Fragment filmu „Z filmoteki bezpieki – Czarne Juwenalia”, IPNtvPL, YouTube, 2015, odc. 48.
  11. Fot. Marcin Jabłoński / Ośrodek KARTA | Spotkanie członków Komitetu Obrony Robotników w mieszkaniu prof. Edwarda Lipińskiego. Na zdjęciu od lewej: prof. Jan Kielanowski, Andrzej Celiński, Jan Józef Lipski, Warszawa, 1978.
  12. Fundacja Kerstenów | Prof. Krystyna Kersten, druga połowa lat 80.
  13. Fundacja Kerstenów | Prof. Adam Kersten, początek lat 80.
  14. Fot. Grzegorz Rogiński / PAP | Prof. Stefan Amsterdamski. Na zdjęciu od lewej: Andrzej Łapicki, Stefan Bratkowski, Stefan Amsterdamski, Bronisław Geremek. Niezależne Forum Kultury, Uniwersytet Warszawski, Warszawa, 1 kwietnia 1989.
  15. Fot. Marcin Jabłoński / Ośrodek KARTA | Prof. Jan Kielanowski, 1978.
  16. Fot. Grażyna Rutowska / NAC | Państwowe Gospodarstwo Rolne w Lesznie, 1976.
  17. Materiały SB / IPN | Akcja protestacyjna rolników w miejscowości Milejów na Lubelszczyźnie, 1978.
  18. IPN | Katalog wystawy „Tu rodziła się Solidarność” | Pismo rolników „Placówka”, 1980.

Siła w jedności. 50. rocznica powstania Komitetu Obrony Robotników

Cykl jest częścią programu przygotowanego przez Miasto Stołeczne Warszawa z okazji przypadającej w 2026 r. 50. rocznicy powstania Komitetu Obrony Robotników. Obchody objęte zostały honorowym patronatem Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy, Rafała Trzaskowskiego.

Emisja: każdy 3. poniedziałek miesiąca od marca do grudnia 2026 | Online: dsh.waw.pl | Facebook, Instagram, YouTube (DSH).