Od organizatora wydarzenia:

Publikacja ta pierwotnie ukazała się w języku angielskim, a dziś mamy okazję zaprezentować jej polskie tłumaczenie. W spotkaniu wezmą udział autorka, Anna Müller i dr hab. Jolanta Żyndul (IBL PAN), poprowadzi je dr Ewangelina Skalinska (IBL PAN).

Bohaterką książki „Zwyczajne życie. Podróże Toni Lechtman (1918–1986)” jest polska Żydówka urodzona w Łodzi w 1918 roku, komunistka i więźniarka, która zmarła w Tel Awiwie w 1996 roku.

Jej biografia została opowiedziana poprzez „podróże”, obejmujące wiele zakrętów historii Niepodległej i pobyt w kilku krajach. A także przez paradoks zwyczajnego-niezwyczajnego życia, w którym upartej walki o lepszy świat nie oddziela się od miłości czy bycia matką. Autorka, Anna Muller, nazywa ją „Tonią”, podkreślając w ten sposób osobisty wymiar politycznych poglądów Lechtman i jednostronność portretu każdej postaci historycznej, w którym zwykło się oddzielać publiczne od prywatnego (o to ostatnie indaguje się przeważnie kobiety). Wychowana w religijnej, mieszczańskiej rodziny Bialerów w Łodzi, zainteresowała się komunizmem, którego dwudziestowieczne dzieje naznaczyły jej losy prywatne i rodzinne, wiodły m.in. do Palestyny, Francji, Szwajcarii, powojennej Polski i Izraela. Najczęściej były to podróże wymuszone, zaczynające się np. od doświadczenia więziennego, gdy uwolnienie było powiązane z niemożnością życia w dotychczasowym miejscu, jak w przypadku Palestyny czy Polski po 1968 roku.  Jak trafnie napisała Irena Grudzińska Gross, czytelniczka amerykańskiej edycji ”Zwyczajnego życia…” (An Ordinary Life…), „książka dopuszcza do głosu kogoś, kto z reguły nie jest głównym bohaterem opowieści: kobietę z drugiego planu, narodowo – z mniejszości, politycznie – z niższych kadr, historycznie  – obok centrum wielkich wydarzeń historycznych. A jednak ten drugi plan jest wspaniałym punktem wyjścia: widać tu więcej. Horyzontu nie przesłaniają żadne utarte hierarchie”.

Anna Müller jest historyczką i profesorką na Uniwersytecie Michigan–Dearborn, specjalizującą się w historii Polski XX wieku, ze szczególnym uwzględnieniem historii kobiet, relacji polsko-żydowskich i badań nad oporem społecznym. Jest autorką kilku książek oraz licznych artykułów naukowych poświęconych historii społecznej, pamięci i sprawczości jednostek w warunkach przemocy i opresji. W swojej pracy badawczej i dydaktycznej łączy perspektywę mikrohistoryczną z metodologią feministyczną, a także od wielu lat uczy w więzieniach, traktując edukację jako formę praktyki etycznej i zaangażowania społecznego.

Organizator: Archiwum Kobiet przy Instytucie Badań Literackich PAN