Kino z wielkiej płyty, czyli jak film i płyta musiały się dogadać.

Były dużo większe niż te tradycyjne, znane ze sklepów czy domowych kolekcji.

Miały około 40 cm średnicy i nie mieściły się na zwykłych gramofonach. Wykonane z kruchego szelaku dość szybko się zużywały, ale to właśnie płyty gramofonowe zapisały się w historii kina jako pierwsze towarzyszki taśmy filmowej. Technologia przełomu lat 20. i 30. ubiegłego wieku polegała bowiem na tym, że obraz zapisany był na taśmie filmowej, a ścieżka dźwiękowa na gramofonowych płytach. Każda rolka filmu miała swoją własną płytę.

To była krótka, ale bardzo intensywna przygoda, wymagająca od kinooperatorów niemałej zręczności. Film i płyta musiały zgodnie wystartować i przez cały seans „trzymać się razem”.

Jedna płyta mieściła około 10–11 minut nagrania, czyli mniej więcej tyle, ile jedna rolka filmu. Wystarczył przeskok igły, błąd operatora albo niewłaściwie ustawiony początek, by dźwięk stracił synchronizację z obrazem.

Do czasów, gdy taśma i płyta — wespół w zespół — tworzyły filmową opowieść, zabierze nas varsavianista i kolekcjoner płyt JAROSŁAW WOJCIECHOWSKI. Opowie o tym, jak wyglądała ta niezwykła technologia, jak radzili sobie z nią kinooperatorzy i które gwiazdy kina zarejestrowały swoje głosy na płytach. Dowiemy się też, jak wyglądało samo nagrywanie — a to dopiero było wyzwanie!

Koncepcja i prowadzenie: Urszula Urzędowska

Fot. NAC

Jarosław Wojciechowski – kolekcjoner, varsavianista, edukator i animator kultury, konferansjer.

Znawca w dziedzinie polskiej przedwojennej muzyki rozrywkowej czy filmu międzywojennego (udział m.in. w filmach dokumentalnych jako ekspert). Jego zbiory prezentowane były na wielu wystawach i stanowiły ważny materiał badawczy.

Organizował i kierował produkcją wielu autorskich projektów artystycznych (wystawy, koncerty, spektakle) m.in. oficjalnych obchodów 100-lecia istnienia Związku Artystów Scen Polskich.

Współpracował też na wielu polach m.in.  z Filmoteką Narodową – Instytutem Audiowizualnym, Mazowieckim Teatrem Muzycznym
im. Jana Kiepury, Towarzystwem Społeczno- Kulturalnym Żydów w Polsce, Teatrem Żydowskim czy Muzeum Powstania Warszawskiego.

Był też kierownikiem produkcji filmów dokumentalnych o tematyce historycznej emitowanych w TVP.

Obecnie pracuje w Domu Kultury Śródmieście w Warszawie. Członek Towarzystwa Bibliofilów Polskich i Związku Artystów Scen Polskich.

Nagrodzony Złotym Liściem Retro w 2016 r. za działalność popularyzującą polskie dziedzictwo muzyczne

Ula Urzędowska – dziennikarka, reporterka, prezenterka radiowa, autorka scenariuszy. Od ponad dekady na falach RMF Classic, gdzie prowadzi programy „Życie z klasą”, „Głos natury”, „Foto story” i wiele innych. Rozmawia z twórcami muzyki, nauki i kina w audycjach radiowych oraz podczas spotkań z publicznością. Prowadziła koncerty Festiwalu Muzyki Filmowej (2021, 2022, 2023, 2024) oraz Krakowskich Zaduszek Jazzowych (2023, 2025). Współpracuje z Toruńską Orkiestrą Symfoniczną przy cyklach „ROMANTIC(T)OS” i „Jesienna Maestria”. Z Sinfoniettą Cracovią współtworzyła cykl „Roztańczona Sinfonietka”, który otrzymał Nagrodę Rodziców w Plebiscycie Słoneczniki w kategorii muzyka (2025). Na Festiwalu Kina Organowego w Lubinie (2024, 2025, 2026) opowiada o czasach kina niemego.