Między ciszą a kliszą. Akompaniament kina niemego

Kino nieme? Nigdy w życiu! Projekcja filmów nigdy nie odbywała się w ciszy. Pierwszym dźwiękiem towarzyszącym pokazom filmowym był odgłos projektora. Według niektórych teoretyków to właśnie dźwięku projektora próbowano się pozbyć „zagłuszając” go muzyką. To jednak tylko część prawdy. Najważniejszym zadaniem muzyki w trakcie projekcji było wzruszenie widza, dopowiedzenie tego, co niewypowiedziane, muzyka miała przestraszyć, rozśmieszyć, stworzyć romantyczny nastrój. Dać głos niemej opowieści.

Spotkanie przypomni tych, którzy współgrali z filmem i współtworzyli filmową opowieść: taperów improwizujących w trakcie projekcji, zespoły i orkiestry występujące w eleganckich kinach. Pierwsze skrzypce zagrają w tej historii organy kinowe Wurlitzera, czyli „cała orkiestra w jednym instrumencie”. Ten niezwykły muzyczny mechanizm produkowany w USA, wyposażony był w szereg efektów imitujących klakson samochodowy, syrenę okrętową, gwizdek kolejowy, burzę z piorunami, szelest miotły a nawet…. pocałunek. Warszawa też miała swoje organy kinowe. Zostały zamówiony przez kino Colosseum, a jego uroczyste przybycie poprzedziła kampania reklamowa.

O tym, że kino nieme nie było nieme przypomni FILIP PRESSEISEN.

Koncepcja i prowadzenie: Urszula Urzędowska

Filip Presseisen – ukończył z wyróżnieniem klasę organów prof. dr h. c. Christopha Bosserta w Hochschule für Musik w Würzburgu jako stypendysta bawarskiego programu BAYHOST w 2013 roku, oraz klasę organów na Uniwersytecie Muzycznym Fryderyka Chopina w Warszawie w roku 2010, również z wyróżnieniem.

W trakcie studiów wziął udział w rocznym programie Erasmus-Socrates i studiował w klasie prof. Franza Danksagmüllera w Hochschule für Musik w Lubece. Po ukończeniu warszawskiej uczelni odbył półroczną praktykę organmistrzowską w warsztacie Kristiana Wegscheidera w Dreźnie (Wegscheider Orgelbau Dresden) oraz zakładzie braci Torkildsen w Norwegii (Torkildsen Orgelbyggeri Åsen), wziął również udział w kursie intonacji, organizowanym przez Międzynarodowe Stowarzyszenie Organmistrzów (ISO) w zakładzie Bernarda Aubertina w Courtefontaine we Francji.

Zdobywca I miejsca na Międzynarodowym Konkursie Improwizacji „Internationaler Kinoorgel-Wettbewerb im Babylon” w Berlinie (2015), laureat Międzynarodowego Konkursu Organowego ION w Norymberdze, nagrody specjalnej Antalffy-Preis za najlepszą interpretację utworów na organach historycznych (2016), laureat I miejsca oraz nagrody specjalnej – Puchar Prezydenta Miasta Poznania – na VI Międzynarodowym Konkursie Organowym im. Feliksa Nowowiejskiego w Poznaniu (2017), laureat Międzynarodowego Konkursu Improwizacji w Schwäbisch Gmünd, gdzie zdobył II miejsce oraz nagrodę publiczności (2019).

W roku 2015 wygrał konkurs Centrum Edukacji Artystycznej na napisanie programu nauczania przedmiotu „organy” dla szkół muzycznych II stopnia w Polsce, w 2023 r. na zlecenie Departamentu Szkolnictwa Artystycznego wziął udział w pracach nad nowymi podstawami programowymi. W 2020 r. uzyskał stopień doktora sztuki muzycznej w dyscyplinie instrumentalistyka, w roku 2024 stopień doktora habilitowanego.

Jest członkiem Baltisches Orgel Centrum, międzynarodowej grupy Bach-Societät, konsultantem Centrum Edukacji Artystycznej oraz rzeczoznawcą Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego w zakresie opieki nad zabytkowymi organami.

Koncertuje zarówno w kraju, jak i za granicą (w Niemczech, Szwajcarii, Włoszech, Norwegii, na Węgrzech, w Litwie, Czechach i Stanach Zjednoczonych Ameryki). Nagrywał dla Polskiego Radia i Telewizji oraz Niemieckiego Radia MDR.

Oprócz tego koncertuje jako improwizator, podkładając na organach muzykę do filmów niemych oraz współpracując z zespołami Capella Cracoviensis i Cracow Singers. Jest pionierem organowego akompaniamentu do kina niemego w Polsce, do tej pory  improwizował do ponad 80 filmów.

Ula Urzędowska – dziennikarka, reporterka, prezenterka radiowa, autorka scenariuszy. Od ponad dekady na falach RMF Classic, gdzie prowadzi programy „Życie z klasą”, „Głos natury”, „Foto story” i wiele innych. Rozmawia z twórcami muzyki, nauki i kina w audycjach radiowych oraz podczas spotkań z publicznością. Prowadziła koncerty Festiwalu Muzyki Filmowej (2021, 2022, 2023, 2024) oraz Krakowskich Zaduszek Jazzowych (2023, 2025). Współpracuje z Toruńską Orkiestrą Symfoniczną (cykle „ROMANTIC(T)OS”, „Jesienna Maestria”). Z Sinfoniettą Cracovią – współtworzyła cykl „Roztańczona Sinfonietka”, który otrzymał Nagrodę Rodziców w Plebiscycie Słoneczniki w kategorii muzyka (2025). Na Festiwalu Kina Organowego w Lubinie opowiadała o czasach kina niemego (2024, 2025); w tym roku również będzie okazja, by jej posłuchać.