Wystawa plenerowa DSH z 2023 roku „Letnisko. Linia otwocka w latach 20. i 30. XX wieku” będzie prezentowana od 1 czerwca do 31 lipca 2026 roku przed budynkiem Miejskiego Ośrodka Kultury w Józefowie.

Ekspozycja przypomina historię najpopularniejszych podwarszawskich miejscowości letniskowych dwudziestolecia międzywojennego, położonych wzdłuż linii otwockiej.

Linia otwocka to linia kolejowa, a w zasadzie dwie biegnące równolegle do siebie szeroko- i wąskotorowa. To one spowodowały dynamiczny rozwój tych terenów w pierwszej połowie XX wieku. I to właśnie tu mieszkańcy i mieszkanki Warszawy przyjeżdżali na wypoczynek w sosnowych borach, nad Świdrem i Wisłą, na leczenie chorób płucnych i nerwic.

Otwock ze względu na swój mikroklimat rozwijał się głównie jako uzdrowisko. Już w 1890 roku przy ul. Otwockiej (obecnie Kościuszki) uruchomiony został zakład kąpielowy, który w 1893 roku funkcjonował pod nazwą „Sanatorium dra Geislera w Otwocku” – „całoroczne, nizinne sanatorium przeciwgruźlicze na poziomie europejskim”. Inne miejscowości jak Falenica czy Michalin żyły z letników, którzy wędrowali po lasach, nurtem Świdra, spływali nim kajakami, żeglowali po Wiśle i wypoczywali na rozległych plażach.

Wypoczynek nad Świdrem. Fot. ze zbiorów Małgorzaty Gajdeczki.

Autorka wystawy ponadto przypomina o żydowskich mieszkańcach i mieszkankach tego wielokulturowego terenu. Przedstawia też kilka rodzin, które zachowały cenne pamiątki z lat 20. i 30., a także opowiada o takich miejscach, jak Sanatorium Wojskowe, pensjonat Gurewicza (obecnie Nowy Gurewicz), otwockie kasyno, Zofiówka, sanatorium Medema czy Różyczka Janusza Korczaka. Zwiedzający dowiedzą się, czym żyli letnicy i kuracjusze, zobaczą piękne świdermajerowe domy i poznają ich historie oraz poczują klimat przedwojennego letniska. Ekspozycja składa się z ówczesnych plakatów i grafik, archiwalnych i współczesnych fotografii oraz zdjęć z rodzinnych albumów, fragmentów wspomnień i artykułów prasowych.

Instytucja wypożyczająca: DSH
Gospodarz wystawy 2026: MOK Józefów

Kuratorka: Agnieszka Kowalska
Projekt graficzny: Jakub Pionty (pionty.com)