Odcinek 2. „Mamy komitet!”
Komitet Obrony Robotników ogłosił swoje powstanie 23 września 1976, publikując „Apel do społeczeństwa i władz PRL”, w którym domagał się przywrócenia zwolnionych robotników do pracy oraz amnestii dla uwięzionych za udział w strajkach. Zadaniem KOR-u miały być koordynacja i patronat nad akcją pomocy finansowej i prawnej niesionej poszkodowanym, a także informowanie opinii publicznej o łamaniu prawa oraz represjach stosowanych przez władze.
Początkowo KOR liczył 14 członków-założycieli, którzy reprezentowali bardzo różne środowiska. Znaleźli się wśród nich ludzie powszechnie znani i szanowani, których aresztowanie wywołałoby duży rezonans społeczny, m.in. Jerzy Andrzejewski, Jan Józef Lipski, prof. Edward Lipiński, Antoni Pajdak, Aniela Steinsbergowa i ksiądz Jan Zieja, a także opozycjoniści aktywni już wcześniej, jak Jacek Kuroń. Po roku KOR liczył 26 członków, a współpracowały z nim dziesiątki osób. Najaktywniejszymi byli młodzi inteligenci wywodzący się z tzw. grupy „komandosów” biorącej udział w wydarzeniach Marca 1968, środowisk harcerskich i Klubów Inteligencji Katolickiej, m.in. Adam Michnik, Seweryn Blumsztajn, Antoni Macierewicz, Piotr Naimski czy Henryk Wujec.
KOR działał jawnie, choć władze uznawały go za organizację nielegalną. W ciągu roku przekazał pomoc ponad 600 rodzinom robotniczym w kwocie ponad 3 mln zł (ówczesna pensja to ok. 2 tys. zł). Wokół KOR-u powstało wiele inicjatyw obywatelskich, zarówno jawnych, jak i podziemnych, m.in. Latający Uniwersytet, Studenckie Komitety Solidarności, Wolne Związki Zawodowe, niezależny ruch chłopski, a także rozwijające się poza cenzurą prasa drugiego obiegu i wydawnictwa książkowe. 29 września 1977 KOR rozszerzył działalność, przekształcając się w Komitet Samoobrony Społecznej „KOR”.
Prezentację przygotowali: Jarosław Pałka, Joanna Rączka i Magda Szymańska.
Realizacja techniczna: Maciej Kamiński, Dariusz Krajewski i Robert Radecki.
„AHM o KOR” to nasz nowy cykl multimedialny, w którym o wydarzeniach prowadzących do powstania Komitetu Obrony Robotników, ideach i emocjach temu towarzyszących oraz znaczeniu KOR-u dla opozycji demokratycznej w PRL opowiadają jego członkowie i współpracownicy.
Cykl powstaje z materiałów gromadzonych w Archiwum Historii Mówionej DSH i Ośrodka KARTA. Odcinki publikujemy w każdy czwarty poniedziałek miesiąca od marca do grudnia 2026 na stronie www.relacjebiograficzne.pl jako jeden z projektów specjalnych:
Siła w jedności. 50. rocznica powstania Komitetu Obrony Robotników
Cykl jest częścią programu przygotowanego przez Miasto Stołeczne Warszawa z okazji przypadającej w 2026 r. 50. rocznicy powstania Komitetu Obrony Robotników. Obchody objęte zostały honorowym patronatem Prezydenta Miasta Stołecznego Warszawy, Rafała Trzaskowskiego.
