Cmentarz-Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich
W ten „Czwartek z odbudową Warszawy”, razem z Tomaszem Markiewiczem, odwiedzimy Cmentarz-Mauzoleum Żołnierzy Radzieckich.
Cmentarz, miejsce pochówku żołnierzy Armii Czerwonej, którzy zginęli w 1945 roku podczas walk o wyzwolenie Warszawy, został zaprojektowany przez zespół kierowany przez Bohdana Lacherta. Nekropolię otacza artystycznie skomponowana zieleń, zaprojektowana przez Władysława Niemirskiego, architekta krajobrazu. Monumentalne rzeźby „Bohaterstwo” i „Ofiarność” są dłuta Jerzego Jarnuszkiewicza i Stanisława Lisowskiego.
Realizacja: Maciek Jaźwiecki & Patryk Grochowalski, 2025
Bohdan Lachert (1900–1987)
Wybitny architekt, współtwórca grupy Praesens i jeden z najważniejszych przedstawicieli modernizmu oraz awangardy międzywojennej. Współpracował z Józefem Szanajcą, projektując nowatorskie budynki, wnętrza oraz pawilony wystawowe, które zdobywały nagrody międzynarodowe. Jego dom przy ulicy Katowickiej powstał z innowacyjnych jak na ówczesne czasy materiałów i był jednym z pierwszych przykładów modernizmu w Warszawie. Po II wojnie światowej pracował w Biurze Odbudowy Stolicy, opracowując m.in. koncepcję urbanistyczną Muranowa Południowego. Do końca życia prowadził wykłady na Politechnice Warszawskiej i propagował nowoczesne rozwiązania architektoniczne.
Władysław Niemirski (1914–2001)
Po wojnie uczestniczył w opracowywaniu planów zagospodarowania warszawskiej przestrzeni miejskiej w Biurze Projektów Budownictwa Komunalnego. Wykładał na Wydziale Architektury Politechniki Warszawskiej. Był dziekanem Wydziału Ogrodniczego SGGW i dyrektorem Instytutu Kształtowania Terenów Zieleni i Ochrony Przyrody. Brał udział w licznych konkursach architektonicznych i urbanistycznych, zdobywając nagrody i wyróżnienia, a także pełnił funkcję rzeczoznawcy Stowarzyszenia Architektów Polskich. Po przejściu na emeryturę poświęcił się malarstwu, tworząc obrazy, akwarele i rysunki pejzaży oraz drzew.
Jerzy Jarnuszkiewicz (1919 – 2005)
Studiował w Krakowie w Instytucie Sztuk Plastycznych, a dyplom uzyskał w Miejskiej Szkole Sztuk Zdobniczych w Warszawie. Przez ponad 35 lat prowadził pracownię rzeźby na Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Tworzył rzeźby w przestrzeni miejskiej, m.in. płaskorzeźbę „Plon” na Saskiej Kępie, gipsowe kompozycje „Razem w boju” i „Razem w odbudowie” przy Trasie W-Z oraz rzeźby na Mariensztacie. Wykonywał również geometryczne, ażurowe kompozycje z metalu, powstałe ze zespawanych odpadków, takie jak „Okna”, „Rytmy” i „Żagle”. Uczestniczył w Biennale Form Przestrzennych w Elblągu. Był także autorem cykli medali: „Ecce Homo”, „Poczet królów i orłów polskich” oraz „Wielcy Polacy”.
Stanisław Lisowski (1918- 2006)
Absolwent Akademii Sztuk Pięknych w Warszawie. Brał udział w wystawach krajowych i międzynarodowych prezentujących polską sztukę, m.in. w Indiach, Irlandii, Jugosławii i ZSRR. Tworzył kompozycje figuralne i abstrakcyjne oraz pomniki. Do ważniejszych realizacji należą pomnik Ludwika Krzywickiego w Płocku, Ludwika Zamenhofa w Białymstoku oraz pomnik miejsca pierwszej egzekucji hitlerowskiej w Warszawie.
BUDUJEMY NOWY DOM
W związku z przypadającymi na 2025 rok obchodami 80. rocznicy rozpoczęcia odbudowy stolicy zespół DSH przygotował program nawiązujący do tamtych doświadczeń i uwzględniający zarówno świadectwa źródłowe, jak i ustalenia merytoryczne dotyczące odbudowy Warszawy, które trafiły do przestrzeni publicznej w ostatnich kilkunastu latach. Projekt wprowadza także do obiegu nieznane materiały audiowizualne, w tym świadectwa z Archiwum Historii Mówionej DSH. Koordynatorem merytorycznym programu DSH „Budujemy Nowy Dom” jest Piotr Jakubowski, zastępca dyrektorki DSH. W programie m.in. wystawa plenerowa „BUDUJEMY NOWY DOM. ODBUDOWA WARSZAWY 1945-1952” (wrzesień–grudzień 2025), wystawa czasowa „WARSZAWA NA NOWO. FOTOGRAFIE REPORTERSKIE 1945–1949” (wrzesień 2025-luty 2026), premiery nowych edycji albumów „Budujemy Nowy Dom. Odbudowa Warszawy w latach 1945–1952” i „Warszawa na nowo. Fotografie reporterskie 1945–1949”, spacery miejskie z Jerzym S. Majewskim i Tomaszem Markiewiczem szlakiem najciekawszych, mniej znanych lokacji w stolicy związanych z odbudową miasta w cyklu „Budujemy Nowy Dom – historie nieznane”, a także cykl „Czwartki z odbudową Warszawy”, prezentowany od marca do grudnia 2025 w mediach społecznościowych DSH i Kulturalnej Warszawy.
Projekt DSH „Budujemy Nowy Dom” jest częścią zainicjowanego i finansowanego przez Miasto Stołeczne Warszawa programu kulturalnego z okazji 80. rocznicy rozpoczęcia odbudowy stolicy.
#budujemynowydom #80rocznicarozpoczeciaodbudowystolicy
