Polichromie na Starym Mieście we wspomnieniach Janusza Karpińskiego

Razem z Archiwum Historii Mówionej oraz Domem Spotkań z Historią/Karta kontynuujemy tematykę polichromii na Starym Mieście, w ramach cyklu „Czwartek z odbudową Warszawy”.

Wspomina Janusz Karpiński, który pracował przy tworzeniu jednej z najładniejszych powojennych warszawskich mozaik – przy ul. Mostowej 9a.

Janusz Karpiński (ur. 1936)

https://relacjebiograficzne.pl/audio/50-janusz-karpinski

Na Starówce, przy odbudowie, [pracowałem] chyba tylko jeden sezon – wtedy, jak przychodziła zima, to zwalniali. Czy za delikatny byłem?… [W każdym razie] majster oddał mnie plastykom z Uniwersytetu Warszawskiego. I najdłużej pracowałem na Mostowej – te mozaiki, te kafelki, co są, to [przy nich] z panią profesor pracowałem, jako pomocnik.

Z nimi miałem bardzo dobrą pracę: i oni byli zadowoleni, i ja. Bo jak małpa po tych rusztowaniach skakałem, a oni też całkiem sobie – znaczy plastycy i pani profesor.

Te mozaiki, całe takie blaty, to w pracowni na Nowym Mieście oni układali, na poziomie, a później to się mocowało. Sztukator był, to ja byłem też u niego jako pomocnik, i jego [syn] Krzysztof. O, Krzysztof to był rozrabiaka, ostry chłopak! A jego tato zdolny był, chociaż nie był po studiach. Te dwa niedźwiedzie, co są na Nowym Mieście przed kinem Wars, to [on] wyrzeźbił – ten pan Rosz, ojciec Krzyśka. I my z nim mocowaliśmy te płyty: trzeba [było] wciągnąć na górę, ustawić. Ciężka robota. I precyzyjna, wbrew pozorom. One są przyklejane do ściany i oprócz tego zalewane betonem, ale że to mogłoby się odkleić i zabić człowieka na dole, to od ściany są takie kółka, takie haki, że to nie spadnie. A kafelki, co tam odpowiadały, to te plastyczki, plastycy układali. I ja z nimi też układałem. Tylko tu, gdzie twarze, ręce – to oni, a tutaj, gdzie są place takie duże niebieskiego, [czy] na spódnicy, to [ja]. Tak że oni byli zadowoleni ze mnie.


Fot. Iwona Makowska/warszawskie-mozaiki.pl

BUDUJEMY NOWY DOM

 

W związku z przypadającymi na 2025 rok obchodami 80. rocznicy rozpoczęcia odbudowy stolicy zespół DSH przygotował program nawiązujący do tamtych doświadczeń i uwzględniający zarówno świadectwa źródłowe, jak i ustalenia merytoryczne dotyczące odbudowy Warszawy, które trafiły do przestrzeni publicznej w ostatnich kilkunastu latach. Projekt wprowadza także do obiegu nieznane materiały audiowizualne, w tym świadectwa z Archiwum Historii Mówionej DSH. Koordynatorem merytorycznym programu DSH „Budujemy Nowy Dom” jest Piotr Jakubowski, zastępca dyrektorki DSH. W programie m.in. wystawa plenerowa „BUDUJEMY NOWY DOM. ODBUDOWA WARSZAWY 1945-1952” (wrzesień–grudzień 2025), wystawa czasowa „WARSZAWA NA NOWO. FOTOGRAFIE REPORTERSKIE 1945–1949” (wrzesień 2025-luty 2026), premiery nowych edycji albumów „Budujemy Nowy Dom. Odbudowa Warszawy w latach 1945–1952” i „Warszawa na nowo. Fotografie reporterskie 1945–1949”, spacery miejskie z Jerzym S. Majewskim i Tomaszem Markiewiczem szlakiem najciekawszych, mniej znanych lokacji w stolicy związanych z odbudową miasta w cyklu „Budujemy Nowy Dom – historie nieznane”, a także cykl „Czwartki z odbudową Warszawy”, prezentowany od marca do grudnia 2025 w mediach społecznościowych DSH i Kulturalnej Warszawy.

 

Projekt DSH „Budujemy Nowy Dom” jest częścią zainicjowanego i finansowanego przez Miasto Stołeczne Warszawa programu kulturalnego z okazji 80. rocznicy rozpoczęcia odbudowy stolicy.

 

#budujemynowydom #80rocznicarozpoczeciaodbudowystolicy